Stevia’yı son zamanlarda sıklıkla duyar olduk. Genel olarak tatlandırıcılara ve rafire şekere mesafeli duran biri olarak ben de merak ettim ve sizler için araştırdım. Gelin bugün stevia nasıl yetişir, kullanım alanları, faydaları nelerdir gibi konulara değinelim. Yazımın sonunda ise her zamanki gibi kullanım konusundaki şahsi görüşümü paylaşacağım.

Stevia Nerede Yetişir?

Bizdeki bilinen adıyla şeker otunun ülkemizdeki geçmişi 10 yıldan bile kısa. Rize’de de ekildiğini ancak 2012 de başarı elde edilemediğini okudum, orada sanırım son 2 yılda tekrar ekim yapıldı ve başarı sağlandı. Ayrıca özellikle Ege ve Akdeniz Bölgeleri’nde verimli bir şekilde üretimi yapılıyor.  Bu arada balkon bahçeciliği merakı olanlar için söyleyeyim, evinde saksıda yetiştirenler de var. Anavatanı Güney Amerika olan bu bitki özellikle Japonya, Çin, Kore ve Brezilya’da yaygın olarak kullanılıyor.

Stevia Nasıl Kullanılır?

Öncelikle stevianın rafine şekere göre çok daha fazla tat hissi bıraktığını hatırlatayım, o nedenle çok küçük oranlarda kullanmanız uygun olur. İşlem görmüş ve beyazlatılmış hali, rafine şekere göre 200 kat fazla tatlı hissi veriyor. Ben elbette paketli ve işlenmiş gıdalara sıcak bakmıyorum. O yüzden bu halini kullanmanızı önermiyorum.

Kurutulmuş yaprak halinde alırsanız 1-2 tane yaprağı orta boy temiz bir kavanoza koyun, üstüne sıcak su ilave edin ve soğuduktan sonra 24 saat boyunca serin bir yerde muhafaza ederek içeceklerinize, yoğurtlarınıza, tatlılarınıza 1-2 kaşık ilave edebilirsiniz.

Kurutulmuş stevia yapraklarını toz haline getirerek yine az miktar stevia üzerine sıcak su ekleyip, 10 dakika kadar bekledikten sonra süzerek kullanabilirsiniz. Doğal hali, işlenmiş halinden daha az tatlı oluyor. Bu yeşil toz hali direk olarak da tatlılara ekleyebilirsiniz ancak tabii rengini de verecektir bunu unutmayın.

Stevia’nın Faydaları

Faydasına geçmeden önce belirtmek isterim ki stevianın herhangi bir alerjik veya kanserojen etkiye sebep olduğu yapılan çalışmalarda görülmemiş. Diğer tatlandırıcılara göre ısıya dayanıklılığı, ağızda acı bir tat bırakmaması ve toksik olmaması büyük bir artı. Yalnız burada belirtmem gereken önemli bir nokta var. Güney Amerika’da yetişen stevia ile ülkemizdekinin türü ve değerleri farklı olabilir. Stevia’nın da diğer bitkiler gibi birçok türü var. Bazıları şekerli tada ek olarak acı bitki tadı da içeriyor. Özellikle bizim aktarlarda satılanlar veya internetten fide olarak alıp evde yetiştirdiğinizde bu durumu da göz önüne alın derim.

Şimdi de faydalarına göz atalım:

• Kandaki şeker oranını düzenlemeye yardımcı olur
• Şeker hastalığı (diyabet) tedavisine yardımcı olur
• Sıfır kalori içerir, özellikle tatlısız yaşayamam diyenler için kilo vermeye destek olur
• Yapılan araştırmalar nikotin istediğini azalttığını gösteriyor, dolayısıyla sigarayı bırakma konusuna destek olabilir
• Bağırsak ve mide florasını korur
• Asit alkali dengesini kurmaya yardımcı olur

Son olarak şunu söylemek isterim, açıkcası tatlıyı uzun süredir sadece kahvaltıda 1 porsiyon meyveyle alan biri olarak, şekersiz, tatlandırıcız, gayet güzel yaşanabildiğini düşünüyorum. Bu nedenle stevia kullanmak benim çok da önceliklerim arasında değil. Bununla beraber rafine şeker veya diğer tatlandırıcılara göre daha tercih edilebilir ve doğal olduğunu (işlem görmemiş haliyle) söyleyebilirim. Yine de kullanmayı düşünen herkesin, özellikle de gebelerin veya bir rahatsızlığı olanların mutlaka doktora danışarak tüketmeleri gerektiğini hatırlatmak isterim. Zira yaptığım araştırmalarda her ne kadar faydaları sıralansa da hakkında henüz yeterli sayıda bilimsel araştırma yapılmadığıyla ilgili tezler de okudum. Son karar sizin.

Sağlıklı ve mutlu kalın,